خواص خطرناک پراکسیدهای آلی

ترکیب مولکولی پراکسیدهای آلی حاوی پراکسی (-OO -) است که قابل اشتعال و انفجار است، به راحتی تجزیه می شود و به حرارت، لرزش و اصطکاک بسیار حساس است.
انواع پراکسید آلی رایج در عملکرد مواد شیمیایی خطرناک عبارتند از: اسید پراستیک، متیل اتیل کتون پراکسید (کاتالیزور M، عامل تماس با رزین)، بنزوئیل پراکسید و غیره.
خواص خطرناک پراکسیدهای آلی به شرح زیر است.
1. قابلیت اکسید شدن
از آنجایی که پراکسیدهای آلی حاوی پراکسی (-OO -) هستند، خواص اکسیداسیون قوی از خود نشان می دهند و بیشتر آنها می توانند به عنوان اکسیدان استفاده شوند. از آنجایی که پراکسیدهای آلی دارای ساختارهای احیا کننده مانند پیوندهای کربن-هیدروژن نیز هستند، تمام شرایط مادی برای واکنش های REDOX را دارند، بنابراین پراکسیدهای آلی خطرناکتر از سایر اکسیدان ها هستند. مانند: بنزوئیل پراکسید، اسید پراستیک، متیل اتیل کتون پراکسید، و غیره، مستعد واکنش تجزیه اتواکسیداسیون انفجاری هستند.
2. مواد منفجره تجزیه
محصولات تجزیه پراکسیدهای آلی رادیکال‌های آزاد فعال هستند و مهار واکنش‌های مربوط به رادیکال‌های آزاد با روش‌های مهار مرسوم دشوار است. از آنجا که بسیاری از محصولات تجزیه آن گازها یا مواد فرار هستند، همراه با در دسترس بودن اکسیژن، مستعد تجزیه انفجاری است. هر چه میزان پراکسی در پراکسیدهای آلی بیشتر باشد، دمای تجزیه کمتر و خطر آن بیشتر می شود. اگر دی استیل پراکسید خالص ساخته شده و به مدت 24 ساعت ذخیره شود، ممکن است یک انفجار قوی رخ دهد. هنگامی که محتوای آب کمتر از 1 درصد (کسر جرمی) باشد، دی بنزوئیل پراکسید می تواند با اصطکاک کمی منفجر شود. دی ایزوپروپیل پراکسی دی کربنات در 10 درجه ناپایدار است و زمانی که به 17.22 درجه برسد منفجر می شود. محصول خالص پراستیک اسید (اسید پراستیک) بسیار ناپایدار است، در دمای منفی 20 درجه منفجر می شود، 40 درصد محلول هنوز می تواند اکسیژن را در طول ذخیره سازی تجزیه کند و هنگامی که تا 110 درجه حرارت داده شود منفجر می شود. دیدن این که پراکسید آلی به دما و نیروی خارجی بسیار حساس است و خطر و مضرات آن بیشتر از سایر اکسیدان ها است دشوار نیست.
3. اشتعال پذیری
پراکسیدهای آلی خود قابل اشتعال هستند و به سرعت می سوزند و به سرعت به واکنش های انفجاری تبدیل می شوند. به عنوان مثال، نقطه اشتعال اسید پراستیک 40.56 درجه، نقطه اشتعال اسید پرورمیک 40 درجه، نقطه اشتعال ترش بوتانول پراکسید 26.67 درجه، نقطه اشتعال دی ترت بوتانول پراکسید 18.33 درجه است. نقطه اشتعال دی ترت بوتیل پراکسید تنها 12 درجه است.
4. حساس به برخورد یا اصطکاک
گروه پراکسی (-OO-) در پراکسیدهای آلی ساختاری بسیار ناپایدار است که به شدت به گرما، لرزش، برخورد، ضربه یا اصطکاک حساس است و ممکن است در اثر یک نیروی خارجی خفیف تجزیه شده و منفجر شود.
5. واکنش های خطرناک با مواد دیگر
پراکسیدهای آلی به ناخالصی‌ها بسیار حساس هستند و تماس با اسیدها، ترکیبات فلزات سنگین، اکسیدهای فلزی یا آمین‌ها باعث تجزیه حرارتی شدید می‌شود، ممکن است گازها یا بخارات مضر یا قابل اشتعال تولید کند، برخی به سرعت و شدید می‌سوزند و بسیار انفجاری هستند.
6. مضر بودن
پراکسیدهای آلی به راحتی به چشم آسیب می رسانند، مانند سیکلوهگزانون پراکسید، ترت بوتیل هیدروژن پراکسید، دی استیل پراکسید و غیره، حتی اگر برای مدت کوتاهی با چشم در تماس باشند، آسیب جدی به قرنیه وارد می کنند و تماس با چشم از چشم ها باید اجتناب کرد اکسیدهای آلی عموماً برای پوست خورنده هستند و برخی از انواع آن بسیار سمی هستند.